Penyerahan Sarawak dan Sabah kepada British: Sebab-Sebab Penyerahan dan Reaksi Rakyat Tempatan

1.0          PENGENALAN

Charles Vyner Brooke telah mengisytiharkan penyerahan Sarawak kepada British pada 8 Februari 1946. Namun, penyerahan ini telah mendapat bantahan yang hebat oleh rakyat tempatan. Ekoran bantahan tersebut, Charles Vyner Brooke merujuk kepada Majlis Negeri yang kemudiannya bersidang selama tiga hari dengan keputusan 18 menyokong dan 16 menentang. Pada 1 Julai 1946, Sarawak telah diisytiharkan sebagai Jajahan Mahkota British. Manakala, di Sabah, British telah menandatangani perjanjian dengan Syarikat Berpiagam Borneo Utara (SBUB) pada 26 Jun 1946. Pada 15 Julai 1946, Borneo Utara secara rasminya diisytiharkan menjadi tanah jajahan British.

            Penyerahan Sarawak dan Sabah kepada British ini berlaku atas beberapa sebab, sama ada faktor dalaman atau luaran. Penyerahan Sarawak misalnya, berlaku disebabkan oleh masalah dalaman yang berlaku dalam keluarga Brooke, keadaan Sarawak selepas pendudukan Jepun dan sejarah hubungan diplomatik antara British dan Sarawak. Begitu juga, penyerahan Sabah kepada British adalah disebabkan kerosakan yang dialami selepas pendudukan Jepun, hubungan erat SBUB dengan kerajaan British dan sistem pentadbiran SBUB yang lapuk dan ketinggalan zaman dan kepentingan ekonomi British sendiri di Sabah. Sebab-sebab penyerahan Sarawak dan Sabah kepada British akan dibincangkan dengan lebih lanjut dalam tugasan ini.

            Begitu juga, penyerahan Sarawak dan Sabah kepada British ini telah mendapat reaksi daripada rakyat tempatan. Segelintir rakyat menerima penyerahan ini, tetapi sebilangan besar rakyat menentang penyerahan tersebut. Di Sarawak, penyerahan ini telah mendapat tentangan hebat khasnya dari masyarakat Melayu dan Iban. Manakala, hal yang sebaliknya berlaku di Sabah. Penyerahan Sabah kepada British tidak mendapat sebarang bantahan yang berkesan. Bantahan yang dilakukan hanyalah penentangan yang dilakukan oleh waris Kesultanan Sulu yang mendakwa Sabah merupakan kepunyaan mereka. Dalam tugasan ini, reaksi-reaksi rakyat tempatan terhadap penyerahan ini akan dianalisis secara kritikal.

2.0          PENYERAHAN SARAWAK KEPADA BRITISH

2.1          Sebab-Sebab Penyerahan

Sarawak telah dibebaskan dari cengkaman Jepun oleh tentera Australia dan askar-askar Pihak Berikat pada tahun 1945. Setelah kekalahan Jepun, Pentadbiran Tentera British (BMA) telah diperkenalkan di Sarawak pada November 1945. Sarawak telah diletakkan di bawah BMA sehingga tahun 1946. Menurut Sheela (1993), semasa pendudukan Jepun, Charles Vyner Brooke menetap di Australia untuk meneruskan usahanya dalam menguruskan masa depan Sarawak. Charles Vyner Brooke kembali semula ke Sarawak hanya selepas pemerintahan BMA ditamatkan.

            Sebelum Charles Vyner Brooke kembali ke Sarawak, satu rundingan telah diadakan di antara beliau dengan pihak British yang akhirnya membawa kepada keputusannya untuk menyerahkan Sarawak kepada British. Hal ini turut disokong oleh Sheela (1993), di mana beliau menyatakan bahawa rundingan telah diadakan di London untuk menyerahkan Sarawak semasa Sarawak diduduki oleh Jepun. Pengumuman penyerahan Sarawak kepada British telah dibuat oleh Charles Vyner Brooke pada 8 Februari 1946 di London. Namun, penyerahan ini telah mendapat bantahan yang hebat oleh rakyat tempatan. Ekoran bantahan tersebut, Charles Vyner Brooke merujuk kepada Majlis Negeri yang kemudiannya bersidang selama tiga hari dengan keputusan 18 menyokong dan 16 menentang. Walau bagaimanapun, merujuk kepada buku Malaysia Kita (1991), persidangan ini hanyalah untuk mengaburi pandangan masyarakat antarabangsa dan tempatan. Akhirnya, pada 1 Julai 1946, Sarawak telah diisytiharkan sebagai Jajahan Mahkota British.

            Sesungguhnya, penyerahan Sarawak kepada British adalah disebabkan oleh beberapa faktor penting. Pertama, masalah dalaman yang dihadapi oleh keluarga Brooke; kedua, berkait rapat dengan sejarah hubungan diplomatik di antara Sarawak dengan Britain; yang ketiga, kedudukan serta keadaan Sarawak selepas pendudukan Jepun; dan seterusnya ialah kepentingan ekonomi British di Sarawak. Masalah dalaman keluarga Brooke berpunca daripada konflik di antara Charles Vyner Brooke dengan adiknya, Betram Brooke. Konflik kedua-duanya telah merumitkan lagi pentadbiran di British. Keadaan ini diburukkan lagi apabila Charles Vyner Brooke telah menggubal Perlembangan 1941 tanpa berbincang dengan Betram Brooke. Begitu juga, pada tahun 1946, Charles Vyner Brooke telah mengambil keputusan untuk menyerahkan Sarawak kepada British tanpa memberitahu adiknya.

            Charles Vyner Brooke tidak memiliki anak lelaki untuk mewarisi takhtanya. Keadaannya yang uzur telah membuatkannya berpendapat bahawa pilihan untuk menyerahkan Sarawak kepada British adalah satu pilihan yang tepat dan sesuai dengan masanya. Manakala, Betram Brooke mempunyai seorang anak lelaki yang bernama Anthony Brooke. Walau bagaimanapun, Charles Vyner Brooke mendapati Anthony tidak sesuai dengan sikap dan pendiriannya. Anthony bersikap kasar dan berlaku curang. Mac 1939, Anthony telah dilantik sebagai Raja Muda Sarawak, tetapi dipecat disebabkan oleh perlakuannya yang kasar dan curang tersebut. Sheela (1993), turut mengatakan bahawa Charles Vyner Brooke tidak mempunyai keyakinan atas Anthony Brooke untuk menggantikan takhta kerajaan Sarawak. Masalah dalaman keluarga Brooke inilah yang telah mendorong Charles Vyner Brooke untuk menyerahkan Sarawak kepada pihak British.

            Seterusnya, perlu kita ketahui bahawa Sarawak sudah mempunyai perhubungan rasmi dengan Britain semenjak tahun 1888 sebagai negeri lindungan. Perlindungan ini telah memberi kuasa kepada pihak British untuk mengawal hal ehwal negeri Sarawak dan menyatakan bahawa Sarawak tidak boleh diserahkan atau digadaikan kepada mana-mana pihak tanpa persetujuan British. Menurut Sheela (1993), campur tangan British lebih meluas lagi apabila satu perjanjian telah ditandatangani pada 22 November 1941 antara Charles Vyner Brooke dengan kerajaan British. Menurut perjanjian ini, seorang wakil British akan ditempatkan di Sarawak sebagai penasihat kepada Raja Sarawak. Charles Vyner Brooke berpendapat bahawa penerusan pemerintahan ‘Raja Putih’ sudah tidak sesuai lagi dengan adanya kemajuan politik moden. Jelas dilihat bahawa Charles Vyner Brooke tidak berminat lagi untuk meneruskan pemerintahannya di Sarawak dan berniat untuk menjual Sarawak kepada British. Akhirnya, Charles Vyner Brooke telah menandatangani dokumen penyerahan pada 20 Mei 1946 dan Sarawak telah diisytiharkan sebagai Jajahan Mahkota British pada 1 Julai 1946.

            Selepas tamat Perang Dunia Kedua, Sarawak telah mengalami kemusnahan yang teruk dan memerlukan perbelanjaan yang besar untuk memulihkan kembali keadaan tersebut. Keluarga Brooke tidak mempunyai sumber kewangan yang mencukupi untuk menampung dan membiayai kerja-kerja pemulihan tersebut. Hal ini turut dinyatakan oleh Sheela (1993), yang mengatakan bahawa niat Charles Vyner Brooke untuk menyerahkan Sarawak adalah untuk kepentingan rakyat dan hanya kerajaan British berkemampuan untuk menanggung beban pembangunan semula dan pemulihan. Keadaan ini telah mendorong Charles Vyner Brooke untuk menyerahkan Sarawak kepada pihak British untuk memberi kuasa kepada British dalam membangunkan semula Sarawak.

            Seterusnya, penyerahan Sarawak kepada British turut disebabkan oleh desakan British sendiri. Desakan ini berpunca daripada kepentingan ekonomi British di Sarawak, iaitu jaminan pelaburan pemodal British. Pelaburan pemodal British dalam ladang-ladang getah, lada hitam, sagu dan kelapa kering. Mereka juga memiliki pelaburan dalam syarikat pembalakan dan petroleum. Hasil keluaran ini boleh didapati dengan mudah di Sarawak dan Sabah, dan keadaan ini sangat diperlukan oleh British untuk mengembangkan perindustriannya. Selain itu, Sabihah (1990), juga menyatakan bahawa penjajahan British di Sarawak adalah disebabkan oleh potensi negeri ini sebagai pembekal bahan mentah dan tempat pemasaran barangan keluaran Britain.

            Kesimpulannya, penyerahan Sarawak kepada British disebabkan oleh empat faktor utama iaitu masalah dalaman yang berlaku dalam keluarga Brooke, sejarah hubungan diplomatik British dan Brooke, keadaan negeri Sarawak selepas pendudukan Jepun serta kepentingan ekonomi pihak British di Sarawak. Faktor-faktor inilah yang telah menjadi pendorong kepada Charles Vyner Brooke untuk menyerahkan Sarawak kepada British pada tahun 1946.

2.2          Reaksi Rakyat Tempatan Terhadap Penyerahan

Pengisytiharan penyerahan Sarawak yang dilakukan oleh Charles Vyner Brooke telah menimbulkan perasaan tidak puas hati dalam kalangan rakyat tempatan di Sarawak. Golongan yang menentang hebat penyerahan ini terdiri daripada orang Melayu dan orang Iban. Gerakan penentangan ini dikenali sebagai Gerakan Anti-Penyerahan (anti-cession movement). Gerakan anti-penyerahan ini dilakukan atas dua sebab utama. Pertama, penyerahan Sarawak bertentangan dengan Perlembagaan 1941; dan yang kedua, Charles Vyner Brooke tidak berunding bersama pemimpin tempatan terlebih dahulu.

            Menurut Sheela (1993), Charles Vyner Brooke telah menjanjikan pemerintahan sendiri kepada Sarawak menjelang Perang Dunia Kedua melalui Perlembagaan 1941. Gerakan ini mahukan Brooke terus memerintah Sarawak kerana penjajahan British hanya akan melambatkan lagi proses kemerdekaan yang ingin dicapai. Mendapatkan kemerdekaan di bawah pemerintahan Brooke dapat dilakukan dengan cara yang mudah kerana pentadbiran Brooke telah menjadi semakin lemah. Namun, sekiranya Sarawak diserahkan kepada British, usaha untuk mendapatkan kemerdekaan akan menjadi lebih sukar dan mengambil masa yang agak lama. Begitu juga, gerakan anti-penyerahan ini wujud disebabkan oleh tindakan Charles Vyner Brooke yang menyerahkan Sarawak kepada British tanpa berunding atau bertanya terlebih dahulu kepada pemimpin-pemimpin Bumiputera di Sarawak.

            Gerakan anti-penyerahan yang dilakukan oleh masyarakat Melayu telah diketuai oleh Datu Patinggi Abang Haji Abdillah (gambar; rujuk lampiran). Datu Patinggi Abang Haji Abdillah telah membuat bantahan semasa Rang Undang-Undang Penyerahan dibahaskan. Penentangan ini turut dilakukan disebabkan penyerahan yang bertentangan dengan Perlembagaan 1941 dan keputusan penyerahan yang dibuat tanpa berunding dengan ketua-ketua bumiputera Sarawak. Begitu juga, penubuhan persatuan berkembangan secara drastik di Sarawak rentetan daripada gerakan anti-penyerahan ini. Menjelang awal tahun 1947, sebanyak 52 buah persatuan telah ditubuhkan di Sarawak dengan hasrat mementang penyerahan Sarawak kepada British. Menurut Sabihah (1990), antara persatuan yang ditubuhkan ialah Persatuan Kebangsaan Melayu Sarawak (PKMS), Angkatan Semangat Anak Sarawak (ASAS), Persatuan Bumiputera Sarawak (PBS), Pergerakan Pemuda Melayu (PPM), Kesetiaan Melayu Matu, Kesetiaan Melayu Simanggang dan Persatuan Dayak Sarawak (PDS).

            Begitu juga, penentangan ini turut dilakukan oleh masyarakat Iban di Sarawak. Menurut Sutlive Jr. (1992), dalam kalangan masyarakat Iban, persatuan yang paling kuat menentang penyerahan Sarawak ini adalah Persatuan Dayak Sarawak (PDS). Persatuan ini telah menghantar bantahan mengenai penyerahan ini melalui telegram kepada pihak British. Di samping itu, dua orang wakil masyarakat Iban iaitu Philip Jitam dan Edward Jerah juga telah menentang penyerahan tersebut dalam sesi mengundi di Majlis Negeri pada 15 Mei 1946. Selain itu, di Sibu, Pergerakan Pemuda Melayu (PPM) telah merekrut sebanyak 52 penghulu Iban, termasuk Temenggung Jugah dan Temenggung Koh (gambar; rujuk lampiran). Kedua-kedua mereka mempunyai posisi yang penting dan memberikan sokongan padu dalam pergerakan tersebut.

            Selain itu, gerakan anti-penyerahan tidak hanya terbatas kepada kaum lelaki sahaja. Gerakan tersebut turut disertai oleh golongan wanita. Antara golongan wanita yang menentang hebat penyerahan Sarawak ialah Cikgu Lily Everwin (PKMS), Puan Hajah Sipah Tuanku Othman, Dayang Fauziah dan Cikgu Ajibah Abol (gambar; rujuk lampiran). Menurut Sabihah (1990), kaum ibu yang diketuai oleh Cikgu Lily Everwin telah pergi ke rumah-rumah panjang untuk mengadakan kempen kesedaran sama ada berjalan kaki ataupun menaiki bot. Begitu juga, menurut K. C. Jong (1983), Datuk Ajibal Abol turut memainkan peranan yang penting dalam gerakan anti-penyerahan. Beliau telah mengetuai kaum wanita untuk bergabung tenaga dengan gerakan anti-penyerahan untuk memperjuangkan kemerdekaan Sarawak dan bukannya menjadi koloni British.

            Penentangan demi penentangan telah dilakukan oleh rakyat tempatan di Sarawak sebagai tanda protes terhadap penyerahan Sarawak kepada British. Pelbagai cara telah dilakukan oleh gerakan anti-penyerahan ini untuk memperjuangkan misi mereka. Menurut Mohd. Hasbie (1989), golongan anti-penyerahan telah menghantar surat, kawat dan telegram bantahan kepada kerajaan British, tetapi tidak diendahkan oleh British. Gerakan ini turut menganjurkan tunjuk perasaan (gambar; rujuk lampiran)  dan bertindak memulaukan perlantikan Gabenor Sarawak. Tunjuk perasaan yang terbesar berlaku di Kuching pada 1 Julai 1947 yang disertai oleh PKMS, BPM dan PDS bagi membantah perlantikan Charles Arden Clarke sebagai Gabenor Sarawak yang pertama. Begitu juga, gerakan anti-penyerahan bertindak menampal poster dan sepanduk di setiap kampung dan juga kampus. Antara poster yang ditampal adalah mengandungi ayat provokatif seperti “Sarawak adalah hak kami, leburkan kolonial”.

            Pada mulanya, British hanya memandang ringan gerakan anti-penyerahan ini kerana berpendapat bahawa penentangan yang dilakukan hanya bersifat sementara. Walau bagaimanapun, apabila penentangan demi penentangan dilakukan tanpa menunjukkan pengakhiran, British bertindak mengeluarkan Pekeliling No. 9 pada Disember 1946. Pekeliling No. 9 ini bertujuan untuk melarang kakitangan kerajaan terlibat dengan gerakan anti-penyerahan. Menurut K. C. Jong (1983), akibat daripada larangan ini, sebanyak 337 orang kakitangan kerajaan telah bertindak meletakkan jawatan dan keadaan ini menyebabkan sebanyak satu pertiga buah sekolah Melayu kerajaan di Sarawak terpaksa ditutup.

            Kemuncak gerakan anti-penyerahan di Sabah adalah apabila Pergerakan Pemuda Melayu (PPM), Sibu telah berhimpun secara sulit dan menubuhkan sebuah kumpulan yang dinamakan Rukun Tiga Belas. Kumpulan ini  mempunyai 13 orang ahli dan diketuai oleh Awang Rambli. Kumpulan yang bersifat radikal ini telah bersumpah akan menghapuskan semua pegawai Inggeris dan Dato-dato Melayu yang menyokong penyerahan Sarawak (Sheela, 1993: 148). Pada 3 Disember 1949, gabenor kedua Sarawak, Sir Duncan Stewart telah mengadakan lawatan rasmi yang pertama ke Sibu. Semasa lawatan beliau, ahli kumpulan Rukun 13 iaitu Rosli Dhobi, seorang guru pelatih di Maktab Perguruan Sarawak (gambar; rujuk lampiran) telah menikam Sir Duncan Stewart dan membunuhnya. Peristiwa pembunuhan ini telah menggemparkan pihak British sekaligus memberikan alasan kepada British untuk bertindak secara kekerasan. Rosli Dhobi (gambar; rujuk lampiran), Morshidi Sidek, Ramli Mohd Deli dan Bujang Suntong telah dikenakan hukuman gantung sampai mati pada 2 Mac 1950. Seramai 15 orang lagi yang dipercayai bersuhabat dalam pembunuhan tersebut turut dipenjarakan. Begitu juga, menurut Reece (1989), pada 6 Disember 1950, British telah mengharamkan Pergerakan Pemuda Melayu (PPM). Sehingga tahun 1951, selama lima tahun, gerakan anti-penyerahan ini tidak membuahkan hasil. Hal ini telah membawa kepada kelumpuhan gerakan ini secara berperingkat-peringkat.

            Kesimpulannya, penyerahan Sarawak kepada British telah menimbulkan tentangan hebat daripada rakyat tempatan di Sarawak. Golongan yang menentang terdiri daripada orang Melayu yang diketuai oleh Datu Patinggi Abang Haji Abdillah, orang Iban yang diketuai oleh Temenggung Jugah dan Temenggung Koh serta kaum Ibu yang diketuai oleh Cikgu Lily Everwin dan Cikgu Ajibah Abol. Begitu juga, banyak persatuan seperti PDS, PPM, PKMS telah ditubuhkan untuk menyokong gerakan anti-penyerahan ini. Banyak cara yang telah dilakukan oleh gerakan anti-penyerahan ini seperti menghantar telegram, surat dan kawat kepada British, menampal poster dan menggantung sepanduk di kawasan kampung serta mengadakan tunjuk perasaan. Kemuncak gerakan anti-penyerahan ini adalah peristiwa pembunuhan Sir Duncan Stewart di Sibu. Rentetan daripada pembunuhan tersebut, British mula menggunakan kekerasan untuk menghentikan gerakan anti-penyerahan. Akhirnya, gerakan anti-penyerahan tersebut telah dapat dilumpuhkan oleh pihak British.

3.0          PENYERAHAN SABAH KEPADA BRITISH

3.1          Sebab-Sebab Penyerahan

Seperti Sarawak, Sabah juga telah dibebaskan daripada pemerintahan Jepun oleh angkatan tentera Australia. Selepas pembebasan tersebut, pentadbiran Sabah telah diambil alih sementara oleh Pentadbiran Tentera Australia.  Menurut Sheela (1993), untuk memperbaiki kerosakan dan memulihkan undang-undang serta pentadbiran Sabah, Pentadbiran Tentera British telah diisytiharkan oleh Leftenan Jeneral L.J. Morshead pada 10 Jun 1945. Pemerintahan SBUB di Sabah selama 63 tahun berakhir apabila Sabah telah menjadi Tanah Jajahan British pada 15 Julai 1946. Penyerahan Sabah kepada pihak British telah didorong oleh beberapa faktor. Pertama, kerosakan yang dialami selepas pendudukan Jepun; kedua, hubungan erat British dengan SBUB; ketiga, kelemahan sistem pemerintahan SBUB; dan seterusnya, kepentingan British di Sabah.

            Selepas pendudukan Jepun, kerosakan akibat peperangan di Sabah adalah lebih teruk berbanding dengan keadaan di Tanah Melayu, Singapura dan Sarawak. Hal ini turut disokong oleh Tregonning (1965), yang menyatakan bahawa Sabah ialah negeri yang terbinasa sekali akibat Perang Dunia Kedua daripada negeri-negeri jajahan British yang lain. Serangan tentera Berikat telah membinasakan bandar-bandar besar, perhubungan dan pengeluaran hasil eksport telah diberhentikan. Kerosakan ini memerlukan perbelanjaan yang terlalu besar dan tidak mampu dipikul Kompeni. SBUB tidak mempunyai pilihan lain selain daripada menyerahkan Sabah kepada British. Menurut Sheela (1993), Sir Neill Malcolm, pengerusi badan pengarah Kompeni menyatakan bahawa pihaknya tidak mempunyai sumber kewangan untuk membangunkan semula negeri Sabah kecuali diserahkan kepada pentadbiran Tanah Jajahan British.

            Seterusnya, penyerahan Sabah dibuat hasil daripada wujudnya kerjasama yang erat di antara Sabah dan pihak British. Pada tahun 1881, British telah mengurniakan sebuah Piagam kepada Syarikat Berpiagam Sabah. Keadaan ini sebenarnya telah memperlihatkan penguasaan British terhadap Syarikat tersebut.  Sama seperti Perjanjian 1888 di Sarawak, Piagam tersebut telah mengikat Syarikat untuk memberikan hak istimewa kepada warganegara British dan Syarikat tidak boleh menjualkan atau menyerahkan Sabah kepada kuasa asing. Begitu juga, pada tahun 1888, Sabah telah menjadi negeri naungan British, sekaligus memberikan kuasa kepada British untuk menguasai perhubungan luar negeri dan pertahanan Sabah (Siti Aidah, 2007). Keadaan ini lah yang telah mendorong Syarikat untuk menyerahkan Sabah kepada British pada tahun 1946.

            Selain itu, kelemahan sistem pentadbiran SBUB juga telah menjadi satu faktor penting dalam penyerahan Sabah kepada British. SBUB telah mentadbir Sabah selama lebih 60 tahun. Dalam usia ini, pentadbiran SBUB di Sabah telah menjadi usang dan ketinggalan zaman. Seiring dengan perkembangan politik moden, sistem pentadbiran yang dilaksanakan oleh SBUB menjadi tidak relevan dan memerlukan pucuk pimpinan yang baharu. Menurut Buyong Aidil (1981), rundingan penyerahan hak tersebut telah dibuat di London. Setiausaha Tanah Jajahan telah mengisytiharkan kepada Dewan Rakyat mengenai perjanjian mengambil alih Sabah daripada kompeni pada 26 Jun 1945. Kerajaan British juga turut membayar wang pendahuluan sebanyak £860,000 untuk mengurangkan beban hutang kompeni.

            Begitu juga, penyerahan Sabah kepada British turut disebabkan oleh kepentingan British di negeri tersebut. Menurut Sheela (1993), pada mulanya kerajaan British tidak berminat untuk mengambil alih Sabah kerana Perdana Menteri Clemer Atlee pada ketika itu mempunyai anti-dasar tanah jajahan dan sedang menyelesaikan soal pemberian kemerdekaan kepada Sri Lanka, Burma dan India. Walau bagaimanpun, setelah memikirkan kedudukan negeri ini dari pelbagai aspek, khasnya dari segi ekonomi, British akhirnya membuat keputusan untuk mengambil alih Sabah daripada SBUB. Kepentingan ekonomi British di Sabah jelas dilihat kerana Sabah merupakan satu negeri yang kaya dengan hasil pengeluaran seperti getah, lada hitam dan kayu balak yang amat penting bagi British untuk mengembangkan perindustriannya. Justeru itu, dapat kita simpulkan bahawa penjajahan British di Sabah adalah disebabkan oleh potensi negeri tersebut sebagai pembekal bahan mentah dan tempat pemasaran barangan keluaran British.

            Konklusinya, penyerahan Sabah kepada pihak British adalah disebabkan oleh empat faktor utama. Antara faktor tersebut ialah kerosakan yang dialami oleh Sabah selepas pendudukan Jepun, hubungan erat British dengan SBUB, kelemahan sistem pemerintahan SBUB sendiri dan untuk menjamin kepentingan ekonomi British di Sabah. Faktor-faktor inilah yang telah mendorong Kompeni (SBUB) untuk menyerahkan Sabah kepada British. Pada 15 Julai 1946, Sabah secara rasminya telah diisytiharkan sebagai Tanah Jajahan British atau dikenali sebagai Crown Colony.

3.2          Reaksi Rakyat Tempatan Terhadap Penyerahan

Penyerahan Sarawak kepada British telah menimbulkan tentangan hebat oleh rakyat tempatan di Sarawak. Hal yang sebaliknya pula berlaku di Sabah. Menurut Sabihah (1986), penyerahan Sabah kepada British berlaku tanpa sebarang penentangan yang berkesan. Hal ini berkemungkinan disebabkan oleh tahap kesedaran rakyat Sabah yang rendah mengenai kemerdekaan. Hal ini turut disokong oleh Sheela (1993), yang mengatakan bahawa rata-rata penduduk Sabah tidak memahami tujuan perubahan pemerintahan daripada Kompeni kepada pemerintahan British.

            Malahan, sehingga tahun 1961, Sabah masih belum mengenal pilihan raya. Hal ini jelas menunjukkan bahawa perkembangan politik di Sabah telah jauh ketinggalan berbanding dengan Sarawak. Rakyat Sabah tidak mempunyai sebarang pengalaman dalam bidang pentadbiran. Hal ini mungkin disebabkan oleh pemerintahan Kompeni yang menggunakan Piagam 1881. J. P. Ongkili (1972), turut mengatakan bahawa Piagam tahun 1881 tidak banyak memberi peluang kepada orang-orang Sabah untuk campur tangan dalam pentadbiran negeri mereka.

            Begitu juga, sekiranya ditinjau dari aspek kesedaran nasional, rakyat di Sabah jelas menunjukkan kelembapan mereka. Selepas pendudukan Jepun, semangat nasionalisme di Asia Tenggara telah meluap-luap, khasnya di Indonesia, Tanah Melayu dan juga Sabah. Hal yang sebaliknya pula berlaku di Sabah. Menurut Sheela (1993), walaupun terdapat persatuan seperti Persatuan Kebangsaan Melayu Sabah dan Barisan Pemuda Sabah yang ditubuhkan pada tahun 1946, kedua-dua persatuan ini tidak menjadi pendorong untuk menimbulkan kesedaran nasionalisme dalam kalangan rakyat tempatan di Sabah.

            Walau bagaimanapun, penyerahan Sabah kepada British telah ditentang oleh negara jiran Sabah, iaitu Kesultanan Sulu. Penentangan ini dilakukan kerana Kesultanan Sulu mendakwa bahawa Sabah merupakan milik mereka. Penentangan ini langsung tidak memberi kesan kepada penyerahan Sabah kepada British. Secara keseluruhannya, penyerahan Sabah kepada British pada 15 Julai 1946 tidak mendapat sebarang penentangan yang berkesan daripada rakyat tempatan di Sabah.

4.0          PENUTUP

Secara keseluruhannya, tugasan ini telah membincangkan mengenai sebab-sebab penyerahan Sarawak kepada British pada 1 Julai 1946 dan penyerahan Sabah kepada British pada 15 Julai 1946. Begitu juga, tugasan ini telah menganalisis secara kritikal tentang reaksi rakyat tempatan terhadap penyerahan tersebut. Seperti yang telah dijelaskan, penyerahan Sarawak dan Sabah kepada British telah didasari oleh beberapa sebab.

            Penyerahan Sarawak kepada British telah didorong oleh beberapa faktor, iaitu masalah dalaman yang berlaku dalam keluarga Brooke, sejarah hubungan diplomatik British dan Brooke, keadaan negeri Sarawak selepas pendudukan Jepun serta kepentingan ekonomi pihak British di Sarawak. Faktor-faktor inilah yang telah menjadi pendorong kepada Charles Vyner Brooke untuk menyerahkan Sarawak kepada British pada tahun 1946.

            Begitu juga, penyerahan Sabah kepada British turut didasari oleh beberapa faktor. Antara faktor tersebut ialah kerosakan yang dialami oleh Sabah selepas pendudukan Jepun, hubungan erat British dengan SBUB, kelemahan sistem pemerintahan SBUB sendiri dan untuk menjamin kepentingan ekonomi British di Sabah. Faktor-faktor inilah yang telah mendorong Kompeni (SBUB) untuk menyerahkan Sabah kepada British, di mana pada 15 Julai 1946, Sabah secara rasminya telah diisytiharkan sebagai Tanah Jajahan British atau dikenali sebagai Crown Colony.

            Sesungguhnya, penyerahan Sarawak kepada British telah menimbulkan penentangan yang hebat daripada rakyat tempatan di Sarawak. Penentangan tersebut dikenali sebagai gerakan anti-penyerahan. Rakyat Sarawak percaya bahawa penyerahan Sarawak ini jelas bertentangan dengan Perlembagaan 1941. Hal ini akan melambatkan lagi proses kemerdekaan yang diingini oleh rakyat di Sarawak. Penentangan demi penentangan telah dilakukan oleh gerakan anti-penyerahan di Sarawak. Kemuncak gerakan tersebut adalah peristiwa pembunuhan Sir Duncan Stewart yang membawa kepada tindakan keras British yang akhirnya melumpuhkan gerakan anti-penyerahan di Sarawak.

            Manakala, di Sabah, penyerahan Sabah kepada British tidak mendapat sebarang tentangan yang berkesan dalam kalangan rakyat tempatan. Hal ini disebabkan oleh rakyat Sabah yang tidak mempunyai kesedaran politik dan semangat nasionalisme seperti di Sarawak. Begitu juga, ketiadaan penentangan ini turut berpunca daripada akyat Sabah yang tidak mempunyai sebarang pengalaman dalam bidang pentadbiran kerana tidak diberikan peluang untuk mentadbir semasa pemerintahan Kompeni.

            Konklusinya, penyerahan Sarawak dan Sabah ini merupakan satu titik tolak kepada kebangkitan kesedaran nasionalisme dalam kalangan masyarakat tempatan. Walaupun penentangan yang dilakukan tidak membuahkan hasil, namun, kesedaran yang timbul semasa gerakan tersebut merupakan satu langkah yang diperlukan oleh rakyat dalam proses mencapai kemerdekaan. Selepas penyerahan tersebut, British telah menyediakan kedua-dua negeri tersebut ke arah berkerajaan sendiri. Pada 16 September 1963, kedua-dua negeri ini telah bergabung dengan Tanah Melayu dan Singapura untuk membentuk sebuah entiti politik yang dikenali sebagai Malaysia sehinggalah pada hari ini.

                                                                                                                   Hasil Tugasan Projek,

                                                                                                                   Anita Dilam (PISMP Sej)

Kajian Lapangan SK St Augustine, Meradong

1.0       Penerangan Tentang Sejarah Penubuhan Sekolah, Cogan Kata, Visi Dan Misi Sekolah Serta Maksud Warna Dan Simbol Pada Lencana Dan Bendera Sekolah

Sekolah Kebangsaan St. Augustine ditubuhkan pada tahun 1927 oleh seorang paderi Kristian Katolik tersebut dikenali sebagai Rev. Leonard v.d Bergh. Tujuan utama beliau membina sekolah ini adalah untuk mendidik orang dan menyebarkan agama Katolik. Pada 11 November 1952, Jabatan Pendidikan Kuching memberikan kelulusan bagi SK St. Augustine untuk mengadakan aliran Bahasa Cina. Pada masa itu, bangunan St. Augustine ini dibuat daripada papan dan kayu dua tingkat. Pada tahun 1957, sebuah rumah asrama telah dibina. Asrama ini khusus untuk murid-murd Iban yang datang dari rumah panjang yang jauh dari Bandar Bintangor. Apabila Majlis Daerah Meradong membina sekolah tempatan untuk setiap kampung di seluruh Daerah Meradong, tiada murid lagi yang menetap di asrama Sk. St. Augustine semenjak tahun 1966. Pada tahun 1927, bangunan sekolah yang dibina didapati tidak selamat. Justeru itu, atas sumbangan separuh wang dibantu oleh kerajaan dan separuh wang diderma dari penduduk di Bandar Bintangor maka bangunan baru siap dibina pada tahun 1969. Bangunan yang lama dimusnahkan pada Ogos 1969. Kemudian sebuah bangsal untuk meletakkan kereta, motosikal dan basikal telah dibina pada tahun 1986. Pada masa kini, SK St. Augustine merupakan sebuah sekolah rendah yang menggunakan Bahasa Melayu. Sekolah ini mempunyai 13 orang guru termasuklah Guru Besar, dua staf sokongan dan 163 orang murid.

            Cogan kata Sekolah Kebangsaan St. Augustine adalah Ketekunan Asas Kejayaan. Cogan kata ini menekankan kepada perkataan KETEKUNAN. Ketekunan ini menjadi tonggak kepada kejayaan yang cemerlang sama ada bagi murid-murid atau guru-guru sekaligus menjulang nama baik sekolah sejajar dengan visi sekolah. Sekolah Kebangsaan St. Augustine mempunyai visi dan misi tersendiri. Visi Sekolah Kebangsaan St. Augustine berhasrat untuk menyediakan kemudahan, persekitaran serta suasana pengajaran dan pembelajaran yang optimum dan harmonis untuk mencungkil dan mengasah potensi murid sebagai landasan asas perkembangan individu kearah mencapai kegemilangan dalam bidang akademik, kokurikulum, dan sahsiah agar menjurus ke arah pembangunan kemanusiaan yang positif sejajar dengan Falsafah Pendidikan Kebangsaan.

Manakala, misi Sekolah Kebangsaan St. Augustine adalah untuk melahirkan individu yang berilmu, berwibawa dan berketrampilan. Selain itu, sekolah ini juga mengutamakan kepada Pendidikan Berkualiti secara formal atau tidak formal dengan berlandaskan penerapan nilai-nilai murni, mengembangkan potensi, bakat dan minat individu secara berterusan dan menyeronokkan. Misi sekolah ini juga adalah untuk menyemaikan persefahaman dan permuafakatan untuk mewujudkan suasana harmonis di kalangan warga sekolah yang terdiri daripada berbilang kaum, agama dan latar belakang budaya yang berlainan seterusnya meningkatkan keputusan peperiksaan secara berterusan.

            Sekolah Kebangsaan St. Augustine juga mempunyai matlamatnya tersendiri yang ingin dicapai. Sekolah ini berusaha untuk mencapai ke arah kecemerlangan untuk menyediakan warga sekolah bagi menghadapi cabaran dari masa ke semasa, mewujudkan budaya kerja dan budaya belajar yang berkualiti dan cemerlang serta menjadikan warga sekolah ke arah yang lebih unggul, bestari yang berteraskan akronium “CUT APPLE A” Caring, Understanding, Trusting, Accepting, Patience, Positive Thinking, Listening Empathy, Assertive. Sekolah ini juga bermatlamat untuk mengoptimumkan penggunaan semua sumber bagi memantapkan lagi keberkesanan Pengajaran dan Pembelajaran, menyediakan sekolah yang ceria, menyeronokkan sebagai tempat belajar (A Learning School), serta melibatkan PIBG dan komuniti setempat secara aktif ke arah mencapai visi sekolah.

            Sekolah Kebangsaan St. Augustine juga mempunyai lencananya sendiri. Di sebalik lencana ini, ia mempunyai maksud-maksud tertentu iaitu dari segi warna dan juga bentuknya. Dari segi warna lencana ini, terdapat lima warna iaitu biru, putih, kuning, merah, dan hijau. Warna biru melambangkan perpaduan dan keharmonian di kalangan warga sekolah St Augustine. Manakala warna putih pula melambangkan keluhuran dan kesucian hati budi warga sekolah St. Augustine. Warna kuning pula bermaksud kesetiaan dan kepatuhan kepada semua undang-undang dan peraturan. Bagi warna merah, ia bermaksud keberanian, kesanggupan, ketegasan, dan kekentalan semangat untuk melakukan tugas dan cita-cita. Warna yang terakhir iaitu warna hijau membawa maksud kebersihan dan keceriaan kawasan sekolah tersebut. Dari segi bentuk pula terdapat tiga jenis bentuk iaitu bentuk tujuh bulatan, obor, dan buku. Bentuk tujuh bulatan bermaksud perpaduan, permuafakatan dan persefahaman antara warga sekolah yang berbilang kaum seperti Iban, Cina, Melayu, Melanau, Kenyah, Bidayuh dan Punan. Bentuk obor pula membawa maksud semangat membara dalam setiap diri warga sekolah untuk menerangi hala tuju dan merealisasikan misi, visi dan matlamat sekolah. Bentuk buku pula menegaskan kepentingan kecemerlangan akademik murid-murid.

2.0       Penjelasan Tentang Program Dan Projek Berimpak Tinggi Yang Dilaksanakan Untuk Membangunkan Kecemerlangan Sekolah

           

Sekolah merupakan sebuah institusi yang dibina untuk mendidik dan mengajar anak bangsa supaya menjadi insan yang berilmu dalam memajukan negara pada masa akan datang. Oleh yang demikian, setiap sekolah tidak lari dari melaksanakan program dan projek yang berimpak tinggi bagi membangunkan kecemerlangan sekolah. Sehubungan itu, berdasarkan kajian dan temu bual dari warga sekolah St. Augustine kami telah mendapati bahawa sekolah ini mempunyai inisiatif untuk meningkatkan kecemerlangan sekolah. Pihak sekolah telah melaksanakan banyak program dan projek, khasnya dari aspek kurikulum, kokurikulum serta pengurusan dan pentadbiran sekolah.

Dari aspek kurikulum, sekolah ini telah mengadakan beberapa program untuk membangunkan kecemerlangan sekolah. Antara projek atau program yang telah dilaksanakan ialah kelas tambahan, kelas maju dan juga bengkel motivasi. Program kelas tambahan ini melibatkan murid-murid yang berada pada tahap dua yang terdiri daripada tahun 4, 5 dan 6. Manakala mata pelajaran yang diajar dalam kelas tambahan yang dijalankan adalah mata pelajaran teras seperti Bahasa Melayu, Matematik, Sains dan Bahasa Inggeris. Kelas tambahan diwajibkan sejak murid berada pada tahun 4 bagi mendedahkan mereka dengan soalan-soalan sebenar peperiksaan Ujian Penilaian Sekolah Rendah (UPSR).

Selain itu, pelaksanaan program ini juga bermatlamat untuk membimbing murid supaya tahu menjawab soalan sebenar peperiksaan UPSR. Program kedua iaitu kelas maju untuk tujuan kelas pemulihan kepada para pelajar yang masih lemah dalam pembacaan dan pengiraan. Kelas ini melibatkan semua murid bermula dari tahun 1 sehinggalah tahun 6. Selain itu, sekolah ini juga mengadakan program motivasi yang dikhaskan kepada murid-murid tahun 6 yang akan menduduki peperiksaan UPSR pada bulan September nanti. Guru-guru tahun 6 terutamanya mereka yang ada mengajar mata pelajaran teras seperti Bahasa Melayu, Sains, Matematik dan juga Bahasa Inggeris telah memberikan kerjasama yang sepenuhnya agar mampu mencapai matlamat yang telah ditetapkan. Selain itu, pihak Pejabat Pelajaran Daerah Bintangor dan juga lembaga sekolah turut terlibat dalam program  ini.

Seterusnya dari aspek kokurikulum, sekolah ini telah menyediakan jadual aktiviti yang akan dijalankan pada setiap minggu. Aktiviti yang dilakukan adalah berlainan pada setiap minggu. Dalam pada itu, sekolah ini hanya memberikan latihan mengikut keperluan untuk menghadapi setiap pertandingan yang akan disertai. Ini bermakna, latihan akan diadakan sekiranya ada acara yang akan disertai.  Menurut Penolong Kanan Kokurikulum, sekolah ini  memberikan tumpuan yang lebih terhadap sukan yang mempunyai potensi untuk menang seperti acara trek, badminton, bola jaring dan sepak takraw.

Sekolah ini juga membangunkan kecemerlangan melalui pengurusan dan pentadbiran sekolah. Walaupun tidak mempunyai guru cemerlang berikutan ketiadaan guru yang memohon, namun sekolah ini masih mengamalkan budaya kerja yang cemerlang sehingga diisytiharkan sebagai Sekolah Harapan Negara Bahagian Sarikei pada tahun 2002.  Sekolah ini juga, hanya mempunyai 20 orang guru  yang mana 18 orang daripadanya adalah guru siswazah manakala 2 orang lagi adalah guru bukan siswazah. Manakala, dari aspek prasarana pula, banyak pembangunan yang telah dilaksanakan sejak dari penubuhannya. Pada tahun 2005, sekolah ini telah menerima bantuan daripada kerajaan sebanyak RM 200 ribu di bawah Pakej Rangsangan Ekonomi pada ketika itu. Dengan wang inilah sekolah telah membaiki bangunan yang sedia ada yang agak uzur pada ketika itu.

Selain itu, pada tahun lepas  sekolah St Augustine telah berjaya membina bangunan pentadbiran baru yang  bilik guru, bilik guru penolong kanan, bilik guru besar dan juga pejabat am. Bangunan pentadbiran yang baru, turut dilengkapi dengan penghawa dingin serta lebih selesa berbanding dengan bangunan pentadbiran yang lama. Di samping itu, sekolah ini  turut berhasil membina dewan sekolah yang digunakan sebagai tapak perhimpunan, gelanggang permainan dan sebagainya hasil sumbangan orang persendirian seperti pihak ibu bapa dan juga kutipan derma dari orang-orang yang berpangkat tinggi.

Kesimpulannya dalam usaha untuk membangunkan kecemerlangan sekolah, pihak pengurusan dan pentadbiran hendaklah merancang dan melaksanakan program-program yang mampu menjadikan sesebuah sekolah cemerlang dalam semua aspek. Dalam hal ini, jelaslah bahawa Sekolah Kebangsaan St Augustine telah melaksanakan program-program yang berimpak tinggi sehingga sekolah ini telah berjaya meraih gelaran sebagai Sekolah Harapan Negara pada tahun 2002.

3.0       Menilai Dan Memberi Justifikasi Tentang Keberkesanan Usaha-Usaha Untuk Mengekalkan Kebersihan Dan Keindahan Sekolah

Selain dari aspek akademik dan kokurikulum, SK St. Augustine turut memberi tumpuan terhadap aspek pengurusan kawasan sekolah. Di mana setiap warga sekolah ini bertanggungjawab untuk mengekalkan kebersihan dan keindahan sekolah. Di samping itu, program keselamatan, kebersihan dan keindahan alam sekitar sekolah (3K) juga diberi perhatian.

            Matlamat program 3K sekolah ini berhasratkan supaya warga sekolah mengamalkan kebersihan secara menyeluruh dan berterusan tanpa batas, ruang, masa untuk menjadikan sekolah sebagai tempat yang bersih, ceria, kemas, teratur, selesa, sihat dan selamat bagi meransang perkembangan intelek, rohani, emosi dan jasmani mereka. Di mana terdapat empat objektif program 3K di sekolah iaitu meningkatkan pengetahuan, kemahiran, dan amalan kebersihan diri, persekitan di kalangan warga sekolah. Objektif kedua, menjadikan warga sekolah sentiasa bersih, sihat, cergas, aktif dan positf menjalani aktiviti harian. Objektif ketiga adalah mewujudkan persekitan sekolah yang bersih, menarik, ceria, selamat dan selesa. Objektif seterusnya ialah meningkatkan kerjasama dan penglibatan komuniti dan kebersihan, keindahan dan keselamatan sekolah.

            Berdasarkan maklumat yang telah diperolehi, SK St. Augustine telah menetapkan jawatankuasa kecil yang bertanggungjawab melaksanakan program 3K. Selaras dengan program 3K, tiga jawatankuasa kecil (JK) ditubuhkan iaitu JK Keselamatan,JK kebersihan dan JK keceriaan. Setiap jawatan kuasa tersebut mempunyai peranan masing-masing. Pembahagian JK ini bertujuan untuk meningkatan kelancaran pelaksanaan program 3K. Walau bagaimanapun, selain daripada projek 3K, sekolah ini turut melaksanakan Program Bersepadu Sekolah Sihat (PBSS). Dalam program ini, SK St. Augustine telah menubuhkan jawatankuasa PBSS peringkat sekolah dan melaksanakan program kesihatan PBSS kebangsaan.

            Selain daripada memperoleh anugerah Sekolah Harapan Negara Peringkat Negeri, SK St. Augustine turut melonjakkan nama sekolah melalui program 3K di peringkat Kebangsaan. Di mana SK St. Augustine telah mendapat Naib Johan dalam Pertandingan 3K pada tahun 2000. Selain itu, SK St. Augustine juga berjaya mendapat Johan dalam Pertandingan Halaman Cantik & Keceriaan bahagian Miri-Bintulu pada tahun 2001. Manakala, pada tahun 2003, sekolah ini mendapat sijil penyertaan dalam pertandingan 3K. selain itu, pada tahun yang sama, sekolah ini juga berjaya merangkul pingat gangsa dalam Program Bersepadu Sekolah Sihat peringkat Negeri Sarawak. Kejayaan SK St. Augustine ini telah menunjukkan bahawa sekolah ini mempunyai potensi besar bukan sahaja dalam bidang akademik namun turut berpotensi dalam pelbagai aspek. Dengan kejayaan ini, tidak dinafikan bahawa SK St. Augustine merupakan sebuah institusi pendidikan yang perlu dibanggakan.

            Berdasarkan maklumat yang diperolehi, sekolah ini sentiasa melaksanakan program kesihatan dan keselamatan sepanjang tahun. Contohnya, Program Bersatu Sekolah Sihat, Program Sekolah Selamat dan Program Bebas Denggi. Melalui pelaksanaan program tersebut, catatan menunjukkan tiada kes kesihatan yang serius begitu juga dengan kes kemalangan adalah sifar dan tiada kes demam denggi. Sesungguhnya, program tersebut menunjukkan keprihatinan pihak sekolah terhadap kesihatan, keselamatan dan selesaan warga sekolah. 

            Walau bagaimanapun, gotong-royong akan diadakan mengikut keperluan sekolah. Gotong-royong ini biasanya melibatkan ibu bapa. Di mana penglibatan murid lebih tertumpu kepada kebersihan kelas. Semasa gotong-royong diadakan peralatan akan disediakan oleh pihak sekolah, namun terdapat juga peralatan yang disediakan oleh ibu bapa seperti chainsaw.  Selain itu, sekolah turut menyediakan makanan dan minuman. Kerjasama ibu pada dengan pihak sekolah ini menunjukan hubungan yang erat dan kukuh. Sesungguhnya, gotong-royong seperti ini adalah salah satu cara untuk mengeratkan lagi hubungan sekolah dengan ibu bapa.

            Jelas bahawa program 3K yang dilaksanakan di sekolah ini dilaksanakan dengan kerjasama semua warganya. Justeru, peranan semua pihak yang terlibat terutamanya guru-guru, staf sokongan, ibu bapa dan murid di SK St. Augustine sangat memainkan peranan penting dalam menjayakan program 3K hingga ke peringkat kebangsaan. Kerjasama daripada semua pihak dalam program 3K membuktikan sekolah ini boleh dijadikan sebuah institusi pendidikan yang perlu dibanggakan.

4.0       Idea-Idea Yang Rasional Tentang Sekolah Sebagai Institusi Pendidikan Yang Perlu Dibanggakan

Secara umumnya, sekolah berperanan sebagai sebuah institusi pendidikan, yakni tempat untuk menimba ilmu pengetahuan dan mendidik seseorang. Bagi SK St Augustine, peranan sekolah jelas digariskan dalam Visi dan Misi sekolah ini. Visi sekolah ini ialah berhasrat untuk menyediakan kemudahan, persekitaran serta suasana pengajaran dan pembelajaran yang optimum dan harmonis untuk mencungkil dan mengasah potensi murid sebagai landasan asas perkembangan individu ke arah mencapai kegemilangan dalam bidang akademik, kokurikulum dan sahsiah agar menjurus ke arah pembangunan kemanusiaan yang positif sejajar dengan Falsafah Pendidikan Kebangsaan. Manakala, misi sekolah ini pula melahirkan individu yang berilmu, berwibawa dan berketrampilan, mengutamakan kepada pendidikan berkualiti secara formal atau tidak formal dengan berlandaskan penerapan nilai-nilai murni, mengembangkan potensi, bakat dan minat individu secara berterusan dan menyeronokkan. Di samping itu, sekolah ini juga berusaha ke arah menyemaikan persefahaman dan permuafakatan untuk mewujudkan suasana harmonis dalam kalangan warga sekolah yang terdiri daripada berbilang kaum, agama dan latar belakang budaya yang berlainan, seterusnya meningkatkan potensi keputusan peperiksaan secara berterusan.

Hasil temu bual kami bersama Guru Besar Sk St Augustine, Encik William Awing, kami berpendapat dan yakin bahawa sekolah ini mampu melahirkan insan yang dibanggakan di masa hadapan. SK St Augustine merupakan sekolah yang tertua di daerah Meradong, yang mana telah dibina pada tahun 1927. Sepanjang penubuhannya, sekolah ini telah melahirkan ramai pelajar yang berjaya mencapai segulung ijazah di universiti. Sesungguhnya, sekolah ini telah melahirkan banyak doktor, peguam, jurutera, usahawan berjaya termasuklah menjadi Menteri di Kabinet Malaysia, iaitu YB Datuk Joseph Salang Ak Gandum. Kejayaan-kejayaan ini difahamkan merupakan hasil daripada budaya sekolah mubaligh yang kukuh di sekolah ini. Budaya sekolah mubaligh ini amat mementingkan disiplin yang tinggi, di mana peraturan perlu dipatuhi dan usaha belajar yang jitu dalam kalangan pelajar. Hal ini secara tidak langsung memudahkan pihak guru menguruskan pelajar dan berfikiran terbuka dalam pentadbiran dan pengurusan sekolah.

Bukan sahaja dari aspek pencapaian kurikulum, SK St Augustine juga merupakan sebuah institusi pendidikan yang boleh dibanggakan dari aspek kokurikulum. Pada tahun 2014 sahaja, pelajar sekolah ini berjaya mewakili sekolah di peringkat Negeri Sarawak dalam Pertandingan Badminton dan Olahraga. Antaranya ialah adik Sharlene, Tahun 6 yang telah mendapat Johan dalam Olahraga MSSR Peringkat Negeri Sarawak dan adik Fletcher, Tahun 6 yang telah mendapat Naib Johan dalam Pertandingan Badminton di Peringkat Negeri Sarawak. Begitu juga, pasukan sepak takraw sekolah ini turut berjaya mendapat Johan dalam Pertandingan Sepak Takraw di peringkat bahagian Sarikei. Kejayaan ini telah membuktikan bahawa sekolah ini mampu menjadi sebuah institusi pendidikan yang membanggakan bukan sahaja dari aspek akademik, malahan aspek kokurikulum.

Seterusnya, SK St Augustine juga pernah mendapat Anugerah Sekolah Harapan Negara bagi kategori Sekolah Rendah Harian Luar Bandar Peringkat Negeri Sarawak. pada tahun 2002. Anugerah ini merupakan satu penanda aras yang besar bagi sekolah ini ke arah pencapaian sekolah yang lebih cemerlang, gemilang dan terbilang. Begitu juga, pada tahun 2013, bilangan murid yang mendapat keputusan 5A dalam peperiksaan UPSR ialah seramai 3 orang dan peratus kelulusan penuh pula sebanyak 78.56%. Keputusan UPSR tersebut merupakan antara yang terbaik di daerah Meradong.

Menurut Guru Besar Sk St Augustine ini juga, sekolah ini telah menunjukkan peningkatan dalam akademik semenjak ditubuhkan. Walaupun terdapat penurunan dan peningkatan dalam pencapaian akademik seperti dalam keputusan UPSR, sekolah ini tetap berjaya muncul antara sekolah yang terbaik di daerah Meradong. Berdasarkan statistik yang diberikan oleh Penolong Kanan Pentadbiran, Puan Kussanawati Saibi, dari tahun 2009 sehingga 2013, sekolah ini telah menunjukkan peningkatan dari aspek pencapaian akademik, khasnya pada tahun 2012, di mana peratus kelulusan UPSR telah meningkat sebanyak lebih 15%, iaitu dari 68.42% pada tahun 2011 kepada 83.33% pada tahun 2012. Hal ini sekaligus membuktikan bahawa sekolah ini mampu menjadi sebuah institusi pendidikan yang membanggakan.

Selaras dengan Falsafah Pendidikan Kebangsaan, bukan sahaja dari aspek jasmani dan intelek, malahan aspek emosi dan rohani turut diberi penekanan dalam sistem pendidikan. Di Sk St Augustine, aspek kerohanian amat dititikberatkan. Warga sekolah ini percaya bahawa jati diri pelajar dapat diperkukuhkan melalui perkembangan emosi dan rohani yang mantap. Sesuai dengan status sebagai sebuah sekolah mubaligh, tuntutan agama diterapkan di sekolah. Setiap pagi sebelum memulakan sesi pengajaran dan pembelajaran, pelajar akan membaca doa pembukaan di dalam kelas masing. Begitu juga selepas berakhirnya sesi pengajaran dan pembelajaran pada hari tersebut. Seterusnya, pelajar juga akan membaca doa makan di gelanggang sebelum mengambil makanan RMT. Keadaan ini merupakan satu budaya yang berteruskan dijalankan di sekolah ini sejak penubuhannya dari awal lagi. Sesungguhnya, berkat daripada doa pelajar dan guru, segala ilmu dan kemahiran dapat diterima dan diaplikasikan dengan mudah dalam pengajaran dan pembelajaran di sekolah.

Di samping itu, pihak sekolah juga telah melaksanakan banyak program sebagai satu usaha untuk melahirkan insan yang berketrampilan selaras dengan Misi sekolah. Hasil dari temu bual bersama Guru Besar Sk St Augustine, dapat dirumuskan bahawa usaha pihak sekolah ini bermula dari peringkat rendah, iaitu dari Tahun 1 sehinggalah ke Tahun 6. Bak kata pepatah, melentur buluh biarlah dari rebungnya. Latihan dan usaha secara berterusan ini akan memudahkan pihak sekolah dalam melahirkan insan yang berketrampilan dari pelbagai aspek seperti jasmani, emosi, rohani, intelek dan sosial. Antara usaha yang dilaksanakan untuk aktiviti kurikulum (intelek) adalah seperti kuiz, kelas tambahan, pertandingan bercerita dan NILAM. Manakala, dari aspek jasmani, sekolah ini melaksanakan aktiviti kokurikulum pada waktu petang sebagai satu keperluan seperti aktiviti permainan dan persatuan. Begitu juga, dari aspek kerohanian, pihak sekolah mengambil inisiatif untuk menerapkan budaya berdoa dalam kalangan pelajar. Program Penghayatan Kerohanian turut dilaksanakan di sekolah untuk memberi kesedaran mengenai betapa pentingkan aspek kerohanian dalam melahirkan insan yang berketrampilan seterusnya menjadikan sekolah sebagai sebuah institusi pendidikan yang boleh dibanggakan.

Sesungguhnya, sekolah ini mempunyai kunci kejayaannya yang tersendiri. Hasil daripada pemerhatian projek yang telah dilaksanakan, kunci kejayaan sekolah ini adalah terletak pada disiplin yang tinggi dalam kalangan pelajar dan guru. Kerjasama yang jitu ditunjukkan oleh pihak sekolah, ibu bapa dan pelajar dalam meningkatkan kecemerlangan dan prestasi sekolah ini, khasnya dari aspek kurikulum dan kokurikulum. Begitu juga, budaya sekolah mubaligh yang menekankan disiplin dan kerohanian yang kukuh dalam kalangan pelajar merupakan kunci kejayaan sekolah ini. Kesimpulannya, Sk St. Augustine merupakan sebuah institusi pendidikan yang boleh dibanggakan.

Hasil Pembentangan,

Anita Dilam,

Haina Dinol,

Suzie Defrin

Sabit Angong

KAJIAN SEJARAH SEKOLAH : SK ABANG AMIN, BINTANGOR, SARAWAK.

SEKOLAH KEBANGSAAN ABANG AMIN 

SEBAGAI SEBUAH INSTITUSI PENDIDIKAN YANG BOLEH DIBANGGAKAN.

1. 1.0    PENGENALAN

Pembelajaran Berasaskan Projek (Project Based Learning) merupakan satu kaedah dalam pengajaran dan pembelajaran. Secara spesifiknya, kaedah ini juga digunakan dalam mata pelajaran sejarah. Dalam perkembangan pembelajaran terkini berasaskan kumpulan kerja dalam menghasilkan sesuatu projek yang bermutu dan efisien sering dirujuk kepada keberkesanan pengurusan dan kaedah yang digunakan. Pembelajaran Berasaskan Projek ini kini dikembangkan kerana kaedah ini lebih efektif dalam penyelesaian permasalahan berkaitan pembangunan gerak kerja projek dan terbukti dalam membantu sistem pendidikan menghasilkan suatu konsep pembelajaran yang sangat efisien.

Justeru, bertitik tolak kepada konsep dan keberkesanan kaedah ini, Pembelajaran Berasaskan Projek merupakan salah satu kursus wajib bagi PISMP Pengajian Sejarah Semester 4. Dalam kursus ini, satu tugasan berkaitan projek kajian lapangan sejarah sekolah diperuntukkan bagi memenuhi kehendak proforma. Maka, kajian dijalankan ke atas beberapa buah sekolah terpilih yang berhampiran dengan IPG Kampus Rajang. Tema dan tajuk kajian ditetapkan iaitu bagi mengkaji sejauhmana sesebuah sekolah mampu diklasifikasikan sebagai satu institusi pendidikan yang dibanggakan. Kumpulan kami telah memilih SK Abang Amin, Bintangor sebagai kawasan kajian.

Maka, bagi mengkaji tajuk tersebut, beberapa maklumat perlu untuk diperolehi dan dianalisis iaitu sejarah penubuhan sekolah, program-program berimpak tinggi yang dilaksanakan merangkumi aspek kurikulum dan kokurikulum, menjustifikasi keberkesanan usaha-usaha yang dijalankan bagi mengekalkan kebersihan dan keindahan sekolah, dan mengemukakan idea-idea rasional yang memaparkan SK Abang Amin mampu menjadi  salah sebuah institusi pendidikan yang mampu dibanggakan. Dalam pelaksanaannya, beberapa langkah dan kaedah kami gunakan dalam memperolehi maklumat yang diperlukan. Antaranya adalah penggunaan instrumen pengumpulan data yang terdiri daripada pemerhatian, senarai semak, borang soal selidik dan temubual. Pada masa yang sama, hasil akhir tugasan adalah berbentuk pendokumentasian bergambar, video, laporan esei dan bahan-bahan berkaitan seperti brosur dan buku skrap.

Konklusinya, pembelajaran berasaskan projek memerlukan komitmen yang tinggi untuk dilaksanakan. Namun, kaedah ini memberikan pengetahuan dan pengalaman sebenar kepada pelajar serta memantapkan lagi aspek-aspek kemahiran komunikasi serta kemahiran sosial para guru.

1. 2.0     HASIL KAJIAN DAN PERBINCANGAN

2.1          Sejarah Penubuhan Sekolah, Visi Dan Misi Sekolah.

2.1.1      Asal-Usul SK Abang Amin

Seorang tokoh yang sangat berpengaruh di kawasan Binatang, Abang Amin Bin Abang Bujang telah ditugaskan oleh pemerintahan British menjadi ketua menjaga keamanan sekitar kawasan Binatang. Beliau mempunyai susuk tubuh yang tegap, tinggi, lampai, kuat serta dipercayai kebal (tidak lut senjata). Oleh yang demikian, beliau sangat-sangat disegani oleh masyarakat sekelliling.

Beliau dipercayai berasal dari Kuala Saribas Bahagian Sri Aman. Beliau merantau bersama keluarga dan menetap sekejap di Sarikei. Tidak lama selepas itu, beliau bersama-sama pengikutnya cuba membina kampong di Stubah. Memandangkan Tanah di situ tidak berapa sesaui untuk bercucuk tanam, maka mereka berpindah pula ke Bunut (kira-kira 8 Kilometer dari pekan Bintangor sekarang). Tetapi atas arahan British mereka terpaksa berpindah lagi ke Binatang. Di Kampong Binatang ini mereka cuba membina penghidupan baru dengan diketuai oleh Abang Amin Bin Abang Bujang.

Abang Amin Bin Abang Bujang mempunyai seorang isteri yang sangat setia dan berbudi tinggi. Mereka telah dikurniakan dengan beberapa orang anak. Salah seorang daripada anak beliau yang bernama Dayang Keng telah berkahwin dengan seorang Native Officer iaitu Tun Haji Matahir (Nama asal SK Abang Haji, Matahir Sarikei). Abang Amin Bin Abang Bujang telah meninggal dunia di Kampung Binatang (tarikhnya tidak dapat dipastikan) dan dikebumikan di Bunut. Untuk mengenang jasa bakti beliau itu, maka pada tahun 1935 penduduk Kampong mendirikan sekolah secara bergotong royong bersempena nama beliau.

Pada mulanya, sekolah dibuat daripada atap daun nipah. Penduduk Kampong beramai-ramai bersekolah di situ. Ketika itu syarat kemasukan sekolah adalah bebas. Masa belajar diatur pada masa petang sahaja. Pada paginya murid-murid sekolah membantu ibubapa mereka menorah getah dan bertanam padi. Pelajaran yang diajar pula adalah jawi dan rumi. Guru pertama mengajar di sekolah tersbeut bernama Cikgu Abang Haji Abdul Wahab bin Abang Haji Bahak berasal dari Kuching. Pada mula pembukaan sekolah, lebih kurang empat puluh orang murid telah mengikuti kelas kelas yang diadakan di tempat sementaranya, di Masjid Kampung. Selepas tiga bulan, mereka berpindah pula ke bangsal sekolah (bangunan sekolah terawal). Beberapa tahun kebelakangan, penduduk kampung semakin bertambah besar, begitulah juga dengan bilangan murid sekolah. Oleh sebab bangsal sekolah atap tidak dapat menampung jumlah murid yang terlalu ramai, maka bangsal sekolah atap itu terpaksa diperbesarkan lagi.

Dalam tahun 1938, bangunan sekolah atap dipindahkan lagi ke tempat sekarang ini. Tertubuhnya sekolah ini pada tahun 1935 hanya masyarakat Melayu sahaja yang mendapat perkhidmatannya. Tambahan pula nama sekolah ini ketika itu ialah Sekolah Melayu Abang Amin, Binatang. Pada tahun 1946, pihak Majlis Daerah Binatang mula mengambil alih tugas mengendalikan pengurusan pentadbiran sekolah ini. Pada ketika itu juga nama sekolah ini disebut Sekolah Abang Amin, Binatang (Abang Amin School, Binatang). Masyarakat Iban yang tinggal berdekatan mengambil oeluang menimba ilmu di sini. Tetapi setelah berpindah ke sekolah tersebut pula. Justeru itu, tinggalah hanya penuntut Melayu belajar di sini.

Dalam tahun 1973, sekolah ini sekali lagi menerima perubahan apabila ia mengambil alih oleh kerajaan sepenuhnya. Oleh yang demikian nama sekolah ini menjadi Sekolah Rendah Kerajaan Abang Amin, Bintangor. AS.517, Meradong.

2.1.2      Visi Dan Misi Sekolah

VISI

"Pendidikan Berkualiti Insan Terdidik Negara Sejahtera"

MISI

"Melestarikan Sistem Pendidikan Yang Berkualiti Untuk Membangunkan Potensi Individu Bagi Memenuhi Aspirasi Negara"

VISI

Unit Bimbingan dan Kaunseling Sekolah Kebangsaan Abang Amin merupakan unit yang memberi perkhidmatan berkualiti secara menyeluruh dan berkesan

MISI 

Unit Bimbingan Dan Kaunseling dengan penuh rasa tanggungjawab dan bersungguh-sungguh menyediakan perkhidmatan  membantu murid dari aspek pengayaan, pengembangan, pencegahan dan pemulihan untuk mempertingkatkan pengetahuan, ketrampilan, kemahiran, konsep kendiri positif dan jati diri dari aspek jasmani dan rohani.

2.2          Program Kurikulum Dan Kokurikulum Yang Berimpak Tinggi

Kurikulum merupakan satu elemen penting dan sangat utama dalam sistem pendidikan di Malaysia di samping aktiviti Kokurikulum yang menyokongnya. Berdasarkan kepada hasil temubual bersama pihak pengurusan sekolah yang terdiri daripada Guru Besar, Guru Penolong Kanan Pentadbiran, Guru Penolong Kanan Hal Ehwal Murid dan Guru Penolong Kanan Kokurikulum, dokumentasi pencpaian dan penglibatan sekolah serta pemerhatian terhadap sesi pengajaran dan pembelajaran di sekolah, beberapa maklumat diperolehi bagi menganalisis program-program kurikulum dan kokurikulum yang berimpak tinggi kepada sekolah secara keseluruhan dan kepada semua murid khususnya.

Dalam aspek kurikulum, pencapaian akademik dan program-program berbentuk akademik menjadi fokus utama. Merujuk kepada situasi semasa iaitu keputusan ujian peperiksaan sekolah dan Ujian Penilaian Sekolah Rendah (UPSR) bagi 3 tahun ke belakang, sekolah mengalami sedikit kemerosoton. Justeru, pihak sekolah mengambil beberapa langkah dalam usaha melonjakkan prestasi sekolah kepada tahap yang dikehendaki. Pertama, pihak sekolah melaksanakan kelas tambahan intensif dan berfokus khusus kepada murid tahun 6 bagi memastikan mereka mereka mampu dan berjaya mencapai tahap cemerlang dalam UPSR. Kelas tambahan intensif dan berfokus ini dilaksanakan selepas waktu persekolahan yang memaparkan kesungguhan dan kegigihan para guru dalam memastikan kemenjadian murid dalam akademik.

Di samping itu, bagi memulihkan keadaan penurunan dalam keputusan akademik, program motivasi dilaksanakan oleh Guru Kaunseling sekolah. Program motivasi ini bertujuan mengembalikan semula semangat murid dalam mencapai kecemerlangan di samping mewujudkan persaingan sihat dalam kalangan murid. Permuafakatan bersama ibu bapa murid juga dilaksanakan. Program permuafakatan ini adalah bertujuan agar ibu bapa sentiasa cakna akan prestasi pencapaian akademik anak masing-masing. Maka, dengan cara ini, bukan sahaja prestasi murid mampu ditingkatkan, namun prestasi akademik sekolah secara keseluruhan turut mampu ditingkatkan.

Selain itu, SK Abang Amin turut melaksanakan Minggu Matematik, Bulan Bahasa dan Sambutan Hari Kemerdekaan. Sebagaimana sekolah-sekolah rendah yang lain, sambutan bulan kemerdekaan pada setiap bulan Ogos sehinggalah bulan September  merupakan satu sambutan yang mampu memupuk semangat patriotisme dalam kalangan murid. Manakala, Minggu Matematik dan Bulan Bahasa yang diadakan bukan sahaja untuk meningkatkan kefahaman murid terhadap mata pelajaran yang berkaitan, namun program tersebut diadakan selaras dengan usaha memperbaiki aspek literasi dan numerasi (LINUS) murid.

Selain Program dalaman sekolah, SK Abang Amin turut aktif dalam penyertaan program kurikulum dalam konteks luar sekolah. Antaranya seperti Majlis Tilawah Al-Quran (MTQ) dan story telling competition. SK Abang Amin juga merupakan tumpuan kepada pelaksanaan beberapa program khas. Contohnya, Program Khas Bersama Siswa Siswi Universiti Sains Malaysia, Program Bersama YB N.36 Semop dan Program Kecemerlangan Bersama Guru Cemerlang SK Kpg Nangka, Encik Ismail Hj Juhaili. Program-program khas ini adalah untuk menyuntik semangat murid dalam meningkatkan keyakinan diri serta sentiasa berusaha mencapai kecemerlangan secara menyeluruh. SK Abang Amin tidak ketinggalan dalam menyertai progrm anjuran pihak Jabatan Pendidikan Daerah Meradong seperti Program Motivasi secara berperingkat, Program Galus (Gagal dan Lulus) serta program kecemerlangan secara berperingkat. Pada masa yang sama, panitia turut memainkan peranan penting dalam pelaksanaan program kurikulum berimpak tinggi ini iaitu menjalankan program pemulihan dan pengayaan dalam mata pelajaran yang kritikal seperti Bahasa Inggeris, Matematik dan Sains.

Sekolah Abang Amin merupakan salah sebuah sekolah yang memberi banyak memberi sumbangan dalam bidang sukan kerana mampu melahirkan modal insan yang aktif dan sihat. Melalui kegiatan kokurikulum, SK Abang Amin telah mengadakan pelbagai aktiviti dan program yang berimpak tinggi untuk permainan badminton, takraw dan bola jaring. Selain itu, SK Abang Amin juga menjalankan aktiviti kokurikulum pada setiap petang hari Khamis. Selain itu, sukan olahraga juga tidak ketinggalan dijalankan di sekolah. Penglibatan aktif sekolah ini telah mencapai peringkat yang lebih tinggi pada masa akan datang.

            Antara aktiviti dan program yang berimpak tinggi diadakan di SK Abang Amin ialah Klinik Bola Sepak dan Klinik Takraw yang dilaksanakan bersama PPD. Klinik ini bertujuan untuk memberi pendedahan yang lebih lanjut kepada murid-murid tentang kemahiran-kemahiran dalam bola sepak dan takraw. Di samping itu, klinik ini juga memberi motivasi kepada murid-murid supaya lebih bersemangat dalam bersukan. Selain itu, Program Mentor-Mentee yang diadakan untuk murid-murid supaya mereka dapat dibimbing oleh guru-guru yang mahir dalam bidang yang diceburi. Program ini penting supaya murid-murid jelas akan hala tuju penglibatan dalam sukan dan dapat memberi sumbangan kepada negara. Sekiranya diadakan pertandingan pada mana-mana peringkat, guru akan berperanan sebagai jurulatih kepada murid-murid yang mengambil bahagian.

Kemudian, dalam bidang olahraga SK Abang Amin juga terlibat dalam Kejohanan Balapan dan Padang MSS Bahagian Sarikei ke-40 2014 pada tahun ini dalam acara 200 meter iaitu adik Mohd. Shahrul Adham b. Abeng. Dalam olahraga juga, sekolah ini pernah mewakili perikat bahagian dan negeri  pada tahun 2012 sehingga  2013. Selain itu, terdapat juga wakil yang dihantar dalam kejohanan tersebut bagi permainan Bola Jaring  dan memperoleh Naib Juara. Dalam kejohanan tersebut, beberapa orang pasukan Bola Jaring SK Abang Amin telah terpilih mewakili Daerah Meradong iaitu Nuratika bt. Alias, Nurhayati Bt. Jekeri dan Basirah Bt. Baki. Akhir sekali, SK Abang Amin juga menghantar seorang pemain badminton dalam kejohanan tersebut iaitu adik Sharifah Daniamalyana Bt. Wan Deros. Murid-murid di sekolah ini sangat berbakat kerana mereka telah dilatih dan terlibat dengan sukan secara aktif sejak Tahun 3 lagi. Oleh itu, guru-guru SK Abang Amin sangat memberi galakkan kepada murid-murid untuk bergiat dalam bidang sukan.

            Di samping itu, aktiviti kokurikulum juga diadakan pada setiap petang. Ini juga mampu menaikkan semangat murid-murid dalam belajar dan menceburi bidang baru. Kemahiran murid juga dapat ditingkatkan dan dipelbagaikan supaya mempunyai kebolehan dan kecekapan dalam melakukan pelbagai perkara. Sistem Kokurikulum SK Abang Amin terbahagi kepada tiga sama seperti sekolah lain iaitu Unit Beruniform, Kelab atau Persatuan dan Sukan atau Permainan. Dalam Unit Beruniform terdapat Persatuan Bulan Sabit Merah (PBSM), Pengakap, Tunas Puteri dan TRKS. Manakala Kelab atau Persatuan pula dalam bidang Seni Budaya / Rukun Negara, Pendidikan Islam, Perpustakaan, dan Akademik seperti Bahasa Melayu, Sains, Bahasa Inggeris dan Matematik. Seterusnya, Sukan atau Permainan pula dalam sukan bola sepak, bola jaring, olahraga dan badminton.   Implikasinya,  kegiatan kokurikulum telah mewujudkan peluang yang seluasnya kepada murid dan guru untuk menyertai kegiatan kokurikulum yang diminati oleh mereka.

            Di samping itu, sekolah juga mengadakan aktiviti yang melibatkan murid, guru dan masyarakat luar dalam beberapa program. Antara program yang diadakan adalag seperti Senamrobik Serentak 1 Murid 1 Sukan, Majlis Pelancaran Kempen Kibar Jalur Gemilang Sempena Bulan Kemerdekaan ke 55, Pertandingan Pendidikan Lalu Lintas Shell, Perkhemahan Unit Beruniform, dan Merentas Desa. Selain itu, terdapat juga program Majlis Permuafakatan Guru dan Ibu Bapa, Program Guru Penyayang dan Motivasi Tahun 6. Selain itu, terdapat juga aktiviti sampingan yang membezakan SK Abang Amin dengan sekolah-sekolah lain adalah seperti mengalu-alukan kedatangan murid dan menghantar murid balik di pintu pagar sekolah, memberi hadiah sebagai galakan kepada murid-murid yang berjaya selepas ujian dijalankan dan perkhidmatan Bimbingan dan Kaunseling. Program-program ini sangat penting kerana dapat memberi galakkan kepada murid untuk menceburi pelbagai bidang agar dapat membantu menghadapi cabaran hidup era teknologi kini di samping mengeratkan hubungan baik antara guru dan murid serta masyarakat sekitar. Dengan ini, murid akan berperibadi mulia dan mempunyai sahsiah yang cemerlang.

                                                                                                  

            Hasil temubual bersama En Jahari bin Ini, PK Kokurikulum SK Abang Amin, beliau berharap dapat melahirkan pelajar yang bergiat aktif dalam sukan agar dapat bersukan ke peringkat yang lebih tinggi. Bakat murid-murid juga tidak sia-sia dipupuk sejak Tahun 3 lagi. Oleh itu, bakat itulah yang membawa mereka ke peringkat yang lebih baik berbanding sekarang. Pada pendapat beliau, daripada pelbagai program yang diadakan, SK Abang Amin telah melahirkan modal insan yang penyayang. Ini terbukti apabila budaya bersalaman antara guru dan murid diamalkan sehingga ke hari ini. Murid menunjukkan rasa hormat kepada guru mereka sebagai pendidik. Ini menunjukkan, hasil daripada program kokurikulum telah membantu guru untuk mengawal disiplin murid di sekolah dan nilai murni dapat diterapkan dalam diri mereka sebagai bekalan di mana jua mereka berada kelak.

2.3       Justifikasi Keberkesanan Usaha-Usaha Untuk Mengekalkan Kebersihan Dan Keindahan Sekolah

Konsep 3K (Kebersihan, Kebajikan dan Keselamatan) telah dilaksanakan di sekolah ini seperti yang dituntut oleh Kementerian Pelajaran Malaysia dan sehubungan dengannya. Pendedahan 3K kepada murid di sekolah ini dilakukan setiap hari waktu pagi semasa perhimpunan sebelum murid-murid memasuki kelas. Aktiviti sebegini sebagai tanda nasihat dan teguran kepada murid-murid untuk sentiasa mengekalkan kebersihan dan keindahan kelas dan persekitaran sekolah khasnya.

            Dalam menggamalkan dan memberi pendedahan berterusan kepada murid-murid SK Abang Amin ini, tidak akan berjaya jika tiada sokongan yang padu daripada khidmat ibu bapa kepada murid-murid SK Abang Amin. Program Persatuan Ibu Bapa dan Guru iaitu PIBG SK Abang Amin telah menjalankan tugas yang aktif dalam pendukung dan penyokong kepada konsep 3K tersebut. Buktinya setiap kelas tahun akan ada Ahli Jawatankuasa dalam kalangan ibu bapa yang terlibat dalam memastikan murid-murid mengutamakan kebersihan, keceriaan dan keindahan kelas dan sekolah. Oleh kerana staf sokongan keceriaan dan kebersihan SK Abang Amin kebanyakkannya telah diswastakan maka sukar dan kurang menglibatkan mereka  sepenuhnya kerana bukan dibawah tanggungan pihak sekolah secara keseluruhannya.

            Terdapat beberapa program yang dijalankan oleh pihak sekolah berkenaan konsep 3K tersebut bagi memastikan persekitaran sekolah bersih, cantik dan ceria. Antara aktiviti program yang dianjurkan ialah kebersihan antara kelas, menghapuskan nyamuk AEDES yang dianjurkan oleh Majlis Daerah Meradong dan Julau. Pertandingan keceriaan dan kebersihan antara kelas sangat memberi motivasi untuk semua murid untuk sentiasa menggamalkan kebersihan kelas setiap masa. Pertandingan ini dalam Kategori Tahap 1 bagi Tahun 1, 2, dan 3 manakala  Tahap 2 bagi Tahun 4, 5 dan 6. Program sebegini mampu memupuk sikap menjaga kebersihan dalam diri murid masing-masing.

            Banyak lagi program yang pernah dijalankan di sekolah ini seperti Pertandingan kelas yang tercantik, murid contoh yang bersih dan banyak lagi. Tahap pencapaian kebersihan di sekolah ini dalam tahap baik dan sederhana. Masih dalam tahap yang baik di mana penjagaan kebersihan sangat dititiberatkan dan diutamakan oleh pihak sekolah khasnya dan murid-murid umumnya. Anugerah pencapaian kebersihan seperti ke peringkat sekolah-sekolah, daerah dan lain-lain tidak pernah walaubagaimanapun, sekolah ini tetap menitikberatkan konsep 3K tersebut.

2.3          Idea-Idea Rasional Sekolah Sebagai Institusi Pendidikan Yang Boleh Dibanggakan

Subjektiviti adalah kesaksian atau tafsiran yang merupakan gambaran hasil parasaan atau pikiran manusia. Ini bermakna, subjektiviti adalah suatu sikap yang memihak dipengaruhi oleh pendapat peribadi atau golongan. Maka, dalam membincangkan berkaitan idea-idea rasional sekolah sebagai sebuah institusi pendidikan yang boleh dibanggakan, konsep ini digunakan. Justeru, dalam konteks sekolah sebagai sebuah institusi yang mampu untuk dibanggakan, SK Abang Amin secara lahiriahnya dan dalam aspek pencapaian akademik serta kokurikulumnya tidaklah mencapai satu standard yang boleh untuk dibanggakan bagi pandangan umum. Namun, mengambilkira konsep subjektiviti dalam kajian sejarah, maka pandangan daripada individu tertentu serta berdasarkan pemerhatian di sepanjang proses kajian lapangan, maka beberapa kesimpulan dapat dilaksanakan berkaitan bagaimana SK Abang Amin mampu dibanggakan.

Menurut Guru Besar SK Abang Amin, Puan Safiah binti Tai, secara fizikalnya, SK Abang Amin bagaikan sekolah biasa. Namun, aspek kebanggaan yang disentuh oleh Guru Besar adalah aspek kemenjadian murid yang dilahirkan oleh SK Abang Amin. Hal ini kerana, berdasarkan laporan prestasi dan maklumbalas daripada beberapa bekas murid sekolah tersebut , mereka bukan sahaja melanjutkan di universiti ataupun institusi pengajian tinggi tempatan, namun bekas murid dari sekolah tersebut juga kini bertugas sebagai seorang guru, pegawai di jabatan-jabatan kerajaan serta swasta dan menjadi usahawan yang berjaya.

Demikian juga pernyataan daripada Penolong Kanan Pentadbiran, Encik Mohamed Aini Bohari. Guru Penolong Kanan Pentadbiran menjelaskan bahawa, meskipun dalam aspek pencapaian akademik baik dalam peperiksaan UPSR mahupun peperiksaan sekolah, prestasi murid adalah kurang memberangsangkan dalam tempoh 3 tahun kebelakangan ini. Namun, mengimbau kepada sejarah kegemilangan sekolah ini, SK Abang Amin merupakan sekolah melayu pertama dan tertua dibina di kawasan Bintangor. Maka, di sepanjang pengoperasiannya bermula dari tahun 1935, SK Abang Amin telah melahirkan ramai pemimpin, usahawan yang berjaya, para golongan profesional dan   juga melahirkan guru-guru yang akhirnya berkhidmat kembali di sekolah tersebut. Antara tokoh-tokoh tersebut adalah Dato’ Hasmi Hasnan yang tersenarai sebagai 40 orang yang terkaya di Malaysia, Dr. Suli Lamat yang kini bertugas di Pejabat Pendidikan Daerah Kuching, Dr. Lopi dan ramai lagi. Maka, ikon-ikon seperti inilah yang menjadi kebanggaan dan sumber semangat murid serta ibu bapa murid SK Abang Amin yang memberikan sepenuh kepercayaan dalam mendidik serta membentuk anak mereka menjadi modal insan yang berminda kelas pertama.

Menurut Penolong Kanan Hal Ehwal Murid ( PK HEM ), Encik Junatan Jimbun anak Awat, perkara yang menjadikan sekolah ini mampu dibanggakan adalah disiplin murid yang sentiasa dalam kawalan meskipun sekolah ini merupakan sekolah yang mempunyai murid paling ramai bagi Daerah Meradong. Tiada sebarang kes disiplin yang teruk dilaporkan. Demikian juga dalam aspek berkaitan kehadiran dan komitmen murid terhadap sebarang aktiviti sekolah yang dijalankan. Hal ini ditambah dengan budaya guru dan penyayang yang diamalkan oleh warga sekolah. Berikutan pelaksanaan konsep ini di sekolah, hubungan baik antara guru dan murid yang dilunasi dengan batasan serta adab yang betul telah menjadikan sistem pentadbiran dan pendidikan  di sekolah menjadi lebih mudah. Maka, meskipun wujud masalah, namun masalah tersebut mampu diselesaikan dengan cara yang baik.

Pada masa yang sama, borang soal selidik turut diedarkan kepada para guru dan anggota kakitangan sekolah. Berdasarkan kepada hasil analisis soal selidik yang diedarkan, beebrapa aspek kebanggaan pihak sekolah dapat disimpulkan. Pertama, hubungan yang erat menimbulkan kerjasama yang berkesan dalam kalangan guru. Hal ini kerana sekolah ini terdiri daripada pelbagai kaum. Selain itu, guru yang berasal dari semenanjung Malaysia dan guru tempatan, Sarawak sentiasa bekerjasama dan bergabung dalam melaksanakan tugasan dan tidak timbul sebarang diskriminasi. Antara sebab yang lain adalah kerana SK Abang Amin merupakan sekolah terbesar di kawasan Daerah Meradong. Di samping itu, SK Abang Amin boleh dibanggakan apabila sekolah ini menjadi tumpuan untuk penganjuran aktiviti-aktiviti sekolah di sekitar kawasan Meradong kerana sekolah ini mempunyai sebuah dewan besar yang boleh menampung ramai murid atau peserta iaitu Dewan Perdana SK Abang Amin.

Selain daripada pandangan pihak pentadbiran sekolah, pandangan daripada pihak murid, anggota kakitangan sokongan serta ibu bapa juga diambil kira. Daripada pandangan murid di SK Abang Amin, perkara paling membanggakan tentang sekolah tersebut adalah keselesaan mereka untuk untuk meneruskan sesi pembelajaran bersama rakan-rakan. Demikian juga menurut pandangan ibu bapa yang menyatakan kerjasama dan usaha pihak sekolah adalah sangat komited dalam membantu murid-murid secara keseluruhan meskipun mereka sedar kekurangan dan kelemahan murid yang ada di sekolah tersebut. Di samping itu, SK Abang Amin boleh dibanggakan adalah dalam konteks sekolah yang menjadi tumpuan pihak Pegawai Pentadbiran Daerah Meradong. Ini kerana, setiap tinjauan dan pemantauan yang berkaitan pentadbiran, akademik dan pengurusan adalah amat diteliti oleh pihak PPD.

Konklusinya, kebanggaan SK Abang Amin lebih berfokus kepada budaya, usaha dan semangat yang tinggi di dalam sekolah tersebut. Secara ironinya, mungkin keadaan itu bukanlah satu kebanggaan, namun dalam situasi dan keadaan tertentu sebagaimana yang dialami oleh sekolah ini, perkara tersebutlah yang menjadikan SK Abang Amin sebagai sekolah yang boleh untuk dibanggakan.

3.0       PENUTUP

Kesimpulannya, SK Abang Amin boleh dilasifikasikan sebagai salah sebuah institusi pendidikan yang dibanggakan dengan merujuk kepada keunikan sejarah penubuhan sekolah itu sendiri, aspek kemenjadian murid, prasarana sekolah yang tidak dimiliki oleh sekolah lain, bilangan murid yang ramai dengan disiplin yang terkawal, konsep guru penyayang yang membawa kepada pembentukan modal insan dan kerjasama antara guru pelbagai kaum serta wilayah tanpa unsur diskriminasi. Meskipun SK Abang Amin tidak menonjol dalam aspek pencapaian akademik serta kokurikulumnya yang terkini, sejarah penglibatan murid dalam aktiviti kokurikulum serta pencapaian akademik dalam 8 tahun ke belakang adalah sangat cemerlang dan merupakan salah satu sejarah sekolah yang boleh dibanggakan. Hal ini ditambah dengan lahirnya tokoh-tokoh usahawan, akademik, pendidik dan banyak lagi profesion lain yang lahir dari SK Abang Amin sebagai tempat bermulanya awal pendidikan mereka. Rumusannya, setiap sekolah pasti mempunyai kelebihan dan kelemahannya yang tersendiri. Sudut pandang yang berbeza akan mampu melihat sejauhmana kekuatan sesebuah sekolah tersebut untuk diklasifikasikan sebagai sebuah institusi pendidikan yang boleh dibanggakan. 

Kumpulan :

1. Jurisda binti Risno

2. Rahmah binti Radin

3. Sarwinah binti Sulong

PISMP Sejarah IPG Kampus Rajang Ambilan Januari 2013